zakres wiedzy i umiejętności wymagany do uzyskania tytułu ZAWODOWEGO W ZAWODZIE  rolnik 613 [01]

PRODUKCJA ROŚLINNA

  1)  definiować pojęcie siedliska i klasyfikować jego czynniki;

  2)  charakteryzować czynniki klimatyczne i określać ich wpływ na wegetację roślin;

  3)  przewidywać przebieg pogody na podstawie pomiarów czynników klimatycznych, obserwacji zjawisk meteorologicznych oraz prognoz i map pogody;

  4)  charakteryzować czynniki mające wpływ na powstawanie gleby oraz czynniki, które przyczyniają się do jej degradacji;

  5)  systematyzować i wartościować gleby, ze szczególnym uwzględnieniem gleb, które występują w najbliższej okolicy

  6)  analizować właściwości gleby pod kątem ich przydatności do produkcji roślinnej;

  7)  dobierać rośliny uprawne w określonych warunkach klimatycznych i glebowych danego regionu,

  8)  określać cele i zadania uprawy roli;

  9)  uzasadniać celowość wykonywania poszczególnych uprawek;

  10) charakteryzować narzędzia służące do wykonywania uprawek przedsiewnych, pielęgnacyjnych i pożniwnych;

  11) dobierać uprawki lub zespoły uprawek oraz narzędzia rolnicze do warunków glebowych i wymagań poszczególnych grup, gatunków i odmian roślin uprawnych;

  12) wykonywać i oceniać podstawowe zabiegi uprawowe narzędziami, ciągnikami i maszynami rolniczymi, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;

  13) uzasadniać potrzebę wykonywania zabiegów melioracyjnych oraz określać ich wpływ na produkcję rolniczą i środowisko;

  14) dobierać metody i sposoby, a także maszyny i urządzenia do regulowania stosunków powietrzno-wodnych na użytkach rolnych;

  15) prowadzić eksploatację i konserwację urządzeń wodno-melioracyjnych, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  16) określać wpływ poszczególnych pierwiastków na wzrost, rozwój i plonowanie roślin uprawnych;

  17) charakteryzować nawozy organiczne i uzasadniać ich wpływ na właściwości gleby;

  18) analizować przemiany zachodzące w nawozach organicznych w czasie przechowywania oraz w glebie;

  19) dobierać nawozy organiczne i stosować je pod rośliny uprawne, z wykorzystaniem narzędzi i maszyn do nawożenia organicznego, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  20) rozpoznawać nawozy mineralne, a także charakteryzować zasady ich stosowania oraz oddziaływanie na rośliny i glebę;

  21) planować nawożenie mineralne roślin, z zachowaniem zaleceń stacji chemiczno-rolniczych i wykorzystaniem map zasobności gleb;

  22) dobierać i stosować nawozy mineralne pod rośliny uprawne, wykorzystując właściwe urządzenia i maszyny do nawożenia mineralnego, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska;

  23) uzasadniać potrzebę ochrony roślin uprawnych;

  24) rozpoznawać i charakteryzować choroby, szkodniki i chwasty, jako czynniki zmniejszające plonowanie roślin uprawnych;

  25) dobierać i stosować właściwe w danych warunkach metody, sprzęt i środki ochrony roślin, z zachowaniem szczególnej ostrożności oraz przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  26) integrować metody ochrony roślin, z uwzględnieniem skuteczności zabiegów oraz ochrony środowiska;

  27) określać i charakteryzować kierunki i metody hodowli roślin uprawnych;

  28) charakteryzować specyfikę prowadzenia plantacji nasiennych;

  29) oceniać i przygotowywać materiał siewny roślin uprawnych;

  30) charakteryzować i przygotowywać do pracy maszyny i sprzęt do siewu i sadzenia;

  31) wykonywać prace siewne, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  32) definiować pojęcia z zakresu zmianowania;

  33) analizować czynniki zmianowania;

  34) projektować przykładowe zmianowania roślin w zależności od warunków klimatyczno - glebowych gospodarstwa rolnego;

  35) definiować pojęcia dotyczące technologii produkcji roślin uprawnych;

  36) określać cechy biologiczne i wymagania siedliskowe roślin uprawnych;

  37) projektować i analizować przykładowe technologie produkcji na gruntach ornych:

a)    roślin okopowych,

b)    zbóż,

c)    roślin przemysłowych,

d)    roślin pastewnych;

  38) dobierać i eksploatować sprzęt i maszyny do zbioru i przechowywania roślin, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  39) określać znaczenie gospodarcze łąk i pastwisk;

  40) rozpoznawać i charakteryzować roślinność użytków zielonych;

  41) projektować i analizować technologie produkcji pasz na użytkach zielonych;

  42) charakteryzować sposoby zagospodarowania, użytkowania i pielęgnacji łąk i pastwisk oraz niezbędny sprzęt;

  43) dobierać i eksploatować maszyny do pielęgnacji zbioru i konserwacji pasz z użytków zielonych, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  44) projektować organizację produkcji roślinnej w gospodarstwie;

  45) produkować i przechowywać produkty roślinne, zgodnie z normami jakościowymi i przepisami bezpieczeństwa żywności, oraz prowadzić ich sprzedaż.

PRODUKCJA ZWIERZĘCA

  1)  objaśniać zasady funkcjonowania narządów, układów i całego organizmu zwierzęcego;

  2)  wskazywać rolę i znaczenie poszczególnych narządów i układów w funkcjonowaniu organizmu zwierzęcego;

  3)  wskazywać topografię ważniejszych narządów i układów w ciele zwierząt;

  4)  wyjaśniać znaczenie składników organicznych i nieorganicznych w żywieniu zwierząt;

  5)  dokonywać podziału pasz i wskazywać ich wartość pokarmową;

  6)  rozpoznawać pasze i wykazywać różnice między poszczególnymi rodzajami pasz;

  7)  konserwować, przechowywać i przyrządzać pasze dla zwierząt;

  8)  określać czynniki wpływające na zdrowie i produkcyjność zwierząt;

  9)  charakteryzować i analizować wymogi zoohigieniczne mikroklimatu pomieszczeń inwentarskich;

  10) charakteryzować wpływ chowu i hodowli zwierząt na środowisko;

  11) rozpoznawać, charakteryzować i oceniać różne typy użytkowe i rasy bydła, owiec, trzody chlewnej, koni i drobiu;

  12) planować i organizować rozród zwierząt gospodarskich;

  13) charakteryzować sposoby żywienia i pielęgnacji zwierząt w okresie karmienia mlekiem matki;

  14) charakteryzować sposoby żywienia i pielęgnacji młodych zwierząt;

  15) dobierać i przygotowywać pasze dla różnych gatunków dorosłych zwierząt gospodarskich;

  16) charakteryzować użytkowanie mleczne i określać warunki specjalizacji gospodarstw w produkcji mlecznej krów, owiec i kóz;

  17) charakteryzować rodzaje użytkowania mięsnego różnych gatunków zwierząt gospodarskich;

  18) wymieniać i charakteryzować pozostałe rodzaje użytkowania zwierząt gospodarskich oraz uzasadniać celowość ich utrzymania;

  19) dobierać odpowiednie żywienie w zależności od rodzaju użytkowania zwierząt (normy, dawki pokarmowe, preliminarz pasz);

  20) dobierać rodzaje uprzęży, w zależności od użytkowania koni, ze szczególnym uwzględnieniem użytkowania rekreacyjno-sportowego;

  21) omawiać sposoby utrzymania i pielęgnacji różnych gatunków zwierząt gospodarskich;

  22) charakteryzować i oceniać pomieszczenia dla różnych gatunków zwierząt hodowlanych;

  23) zadawać pasze i usuwać odchody, z uwzględnieniem doboru urządzeń technicznych i warunków bezpiecznej obsługi;

  24) dobierać gatunki, typy użytkowe i rasy zwierząt hodowlanych w zależności od potrzeb regionalnych i możliwości zbytu produktów pochodzenia zwierzęcego;

  25) projektować i analizować przykładowe technologie produkcji wybranych gatunków zwierząt i kierunki użytkowania;

  26) charakteryzować przyczyny, objawy i sposoby zapobiegania chorobom zwierząt;

  27) udzielać pierwszej pomocy chorym zwierzętom;

  28) określać cechy użytkowe i hodowlane zwierząt oraz selekcjonować i odpowiednio dobierać pary do krzyżowania;

  29) znakować i identyfikować ważniejsze gatunki zwierząt oraz rozróżniać rodzaje i sposoby prowadzenia dokumentacji hodowlanej;

  30) przestrzegać przepisów o ochronie zwierząt i przepisów o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej;

  31) projektować i organizować produkcję zwierzęcą w gospodarstwie;

  32) produkować i przechowywać produkty zwierzęce, z zachowaniem norm jakości zdrowotnej i bezpieczeństwa żywności, oraz prowadzić ich sprzedaż.

MECAHNIZACJA

  1)  czytać rysunki techniczne;

  2)  określać przydatność metali, drewna i tworzyw sztucznych w technice rolniczej;

  3)  charakteryzować podstawowe rodzaje połączeń;

  4)  określać rolę osi, wałów i łożysk stosowanych w maszynach rolniczych;

  5)  określać rolę sprzęgieł i przekładni stosowanych w technice rolniczej;

  6)  charakteryzować ogólną budowę, działanie i zastosowanie pomp, układów hydraulicznych i pneumatycznych;

  7)  określać zjawisko tarcia i jego wpływ na pracę maszyn;

  8)  objaśniać zjawisko korozji i jej wpływ na trwałość maszyn;

  9)  charakteryzować podstawowe metody zabezpieczania metali przed korozją;

  10) określać zasady przygotowania do pracy maszyn i narzędzi rolniczych, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  11) opisywać rodzaje, budowę i zasady użytkowania maszyn stosowanych w produkcji roślinnej;

  12) opisywać rodzaje maszyn i urządzeń stosowanych do przygotowania pasz;

  13) charakteryzować zasady obsługi i konserwacji urządzeń do doju i schładzania mleka;

  14) charakteryzować zasady działania urządzeń do usuwania odchodów;

  15) opisywać najnowsze rozwiązania techniczne stosowane w budowie maszyn i urządzeń rolniczych;

  16) określać zasady użytkowania agregatów w podstawowych pracach rolniczych, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

  17) wykonywać podstawowe prace maszynami i zestawem maszyn rolniczych;

  18) oceniać ilość i jakość pracy agregatów rolniczych;

  19) wykonywać projekty procesów technologicznych w produkcji rolniczej;

  20) korzystać z katalogu maszyn i części zamiennych przy planowaniu zaopatrzenia;

  21) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze maszyn i urządzeń stosowanych w rolnictwie;

  22) charakteryzować instalacje i urządzenia elektryczne stosowane w rolnictwie;

  23) charakteryzować rodzaje niekonwencjonalnych źródeł energii i korzyści wynikające z ich wykorzystania;

  24) charakteryzować budowę, zasady działania i obsługę silników spalinowych;

  25) charakteryzować budowę i zasady działania mechanizmów napędowych pojazdów rolniczych;

  26) określać zasady obsługi układu kierowania pojazdem rolniczym;

  27) opisywać zasady obsługi, konserwacji i przechowywania pojazdów rolniczych;

  28) określać zakres podstawowych przeglądów maszyn i ciągników rolniczych;

  29) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T;

  30) udzielać pomocy przedlekarskiej ofiarom wypadków przy pracy.

EKONOMIKA

  1)  definiować podstawowe pojęcia i kategorie ekonomiczne;

  2)  objaśniać podstawowe pojęcia dotyczące gospodarki rynkowej;

  3)  określać funkcje rolnictwa w gospodarce;

  4)  charakteryzować podstawowe czynniki produkcji i uzasadniać możliwości ich substytucji;

  5)  obliczać podstawowe wskaźniki substytucji czynników produkcji;

  6)  obliczać mierniki efektywności produkcji rolniczej;

  7)  rozróżniać rodzaje i właściwości technik wytwarzania w rolnictwie;

  8)  określać efekty inwestycji i obliczać efektywność inwestycji;

  9)  definiować pojęcie i kategorie kosztów produkcji rolniczej;

  10) obliczać koszty produkcji według różnych kryteriów;

  11) obliczać opłacalność wybranych działalności produkcyjnych;

  12) wyjaśniać cechy rynku rolnego i żywnościowego;

  13) rozróżniać czynniki kształtujące popyt i podaż produktów rolniczych;

  14) wyjaśniać zachowania konsumentów i producentów na rynku;

  15) objaśniać pojęcia: elastyczność cenowa, dochodowa i mieszana popytu oraz elastyczność podaży;

  16) wyjaśniać mechanizm kształtowania się cen na produkty rolnicze i żywnościowe;

  17) objaśniać procesy integracyjne w agrobiznesie;

  18) określać cele, zadania i narzędzia polityki rolnej;

  19) określać cele i zadania rolnej polityki strukturalnej;

  20) objaśniać produkcyjną funkcję dochodu z produkcji rolniczej i czynniki kształtujące ten dochód;

  21) obliczać dochód z produkcji rolniczej;

  22) rozróżniać rodzaje podatków w rolnictwie;

  23) obliczać podatki i opłaty w rolnictwie;

  24) rozróżniać podmioty systemu finansowego;

  25) określać rolę, funkcje i rodzaje kredytów bankowych;

  26) sporządzać wniosek kredytowy i obliczać odsetki od kredytu;

  27) określać instrumenty regulowania rynku rolnego i żywnościowego;

  28) rozróżniać rodzaje ubezpieczeń i objaśniać ich funkcje;

  29) rozróżniać i objaśniać rolę instytucji i organizacji działających na rzecz wsi i rolnictwa;

  30) objaśniać rolę infrastruktury w rozwoju obszarów wiejskich;

  31) uzasadniać konieczność ochrony środowiska;

  32) określać korzyści z handlu zagranicznego produktami rolniczymi i spożywczymi;

  33) przestrzegać przepisów dotyczących eksportu i importu produktów rolniczych i spożywczych;

  34) ) wskazywać korzyści i zagrożenia wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej;

  35) objaśniać istotę marketingu w skali gospodarki narodowej i przedsiębiorstwa;

  36) określać pojęcie, znaczenie i kryteria segmentacji rynku;

  37) charakteryzować decyzje związane z produktem, ceną, kanałem dystrybucji;

  38) rozróżniać podmioty marketingu i określać ich zachowania marketingowe;

  39) rozróżniać i objaśniać rodzaje komunikacji marketingowej;

  40) analizować działalność wybranego rynku hurtowego i giełdy towarowej;

  41) objaśniać procedurę zakładania przedsiębiorstwa;

  42) definiować pojęcie, cele i funkcje przedsiębiorstwa;

  43) rozróżniać struktury organizacyjne przedsiębiorstwa;

  44) określać działalność zaopatrzeniową, handlową, produkcyjną w przedsiębiorstwie;

  45) objaśniać rolę i zadania kadry kierowniczej w przedsiębiorstwie;

  46) ustalać potrzeby i zasady doboru pracowników;

  47) współtworzyć poprawne stosunki kadry kierowniczej i pracowników;

  48) rozróżniać sposoby wynagradzania pracowników;

  49) wyjaśniać różnice w zarządzaniu małym i dużym przedsiębiorstwem;

  50) określać potrzeby finansowe przedsiębiorstwa i źródła pozyskania kapitału;

  51) wyjaśniać rolę planowania i kontroli w przedsiębiorstwie;

  52) opracowywać strategie rynkowe dla przedsiębiorstwa;

  53) klasyfikować składniki majątkowe przedsiębiorstwa i źródła ich pochodzenia;

  54) sporządzać bilans przedsiębiorstwa;

  55) sporządzać podstawowe dokumenty dotyczące działalności gospodarczej;

  56) przeprowadzać spis z natury i wyceniać składniki majątkowe;

  57) prowadzić uproszczoną rachunkowość w przedsiębiorstwie;

  58) obliczać dochód z działalności gospodarczej;

  59) prowadzić uproszczoną rachunkowość w gospodarstwie rolnym;

  60) oceniać działalność przedsiębiorstwa na podstawie sprawozdań i wskaźników finansowych;

  61) opracowywać plan marketingowy przedsiębiorstwa;

  62) opracowywać biznesplan przedsiębiorstwa;

  63) stosować przepisy prawa pracy, prawa gospodarczego i prawa finansowego, dotyczące produkcji rolniczej;

  64) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy.

 Poniżej wykaz podręczników i materiałów wspomagających przygotowanie się do egzaminu:

·        praca zbiorowa: Nowoczesna uprawa roślin – PWRiL, 1986 r. i późniejsze wznowienia

·        praca zbiorowa: Produkcja Roślinna – PWRiL, 1985 r. i późniejsze wznowienia

·        praca zbiorowa: Podstawy produkcji roślinnej – PWRiL, 1999 r.

·        praca zbiorowa: Podstawy produkcji zwierzęcej WSiP, 1997r.

·        Praktyczne podstawy ochrony roślin, KCDRRiOW, Poznań, 1999r.

·        Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej. FAPA, Warszawa 2002, www.mos.gov.pl

·        Praca zbiorowa: Hodowla zwierząt, t.1i2 PWRiL, 1996r.

·        Praca zbiorowa: Organizacja gospodarstw rolniczych, cz.1 i 2

·        Klepacki B.: Ekonomika i organizacja rolnictwa, WSiP, Warszawa 1997

·        Buliński J., Miszczak M.: Podstawy mechanizacji rolnictwa, WSiP, 1996r.

·        www.minrolgov.pl

-         rolnictwo ekologiczne

-         rolnictwo i gospodarka żywnościowa w Polsce

-         zintegrowany system rolniczej informacji rynkowej

-         Fundusze Strukturalne. Sektorowy program operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego i Rozwój Obszarów Wiejskich

-         Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich

W przypadku braku możliwości skorzystania z wyżej wymienionych materiałów i podręczników prosimy o kontakt ze specjalistami Ośrodka Doradztwa Rolniczego, którzy wskażą inne z podobną treścią programową.